Mevzuat Anayasa
Mahkemenin Ba?kan?, Ba?savc? ve daire ba?kanlar? hakim s?n?f?ndan olanlar aras?ndan rütbe ve k?dem s?ras?na göre atan?rlar. Askeri Yüksek ?dare Mahkemesinin kurulu?u, i?leyi?i, yarg?lama usulleri, mensuplar?n?n disiplin ve özlük i?leri, mahkemelerin ba??ms?zl???, hakimlik teminat? ve askerlik hizmetlerinin gereklerine göre kanunla düzenlenir. A?a??da, kamuya ait malvarl???n?n siyasi partiler ve adaylar lehine seçimlerde kullan?lmas?na ili?kin kurallar, yasaklar ve cezalar yer almaktad?r. Bunlar?n yeterli olup olmad??? ayr? tart??ma konusu olmakla birlikte, herkes taraf?ndan uyulmas? ve uymayanlar hakk?nda öngörülen yapt?r?mlar?n tatbik edilmesi gerekti?i tart??mas?zd?r. En önemli sorun da; 298 Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakk?nda Kanun’un “Dava süresi” ba?l?kl? 180. Maddesinin ilk cümlesinde yer alan, “Seçim suçlar?ndan do?an kamu davas?, seçimin bitti?i tarihten itibaren alt? ay içinde aç?lmad??? takdirde kovu?turma yap?lamaz.” hükmünden kaynaklanmaktad?r. Çünkü bu hükümde, bir seçim suçu ile ilgili soru?turman?n ba?lat?l?p kamu davas? a?amas?na geçilmesi için öngörülen süre alt? ayd?r. Bu sürenin çok k?sa oldu?u ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nda soru?turma ile ilgili süre k?s?tlamas? olmad???ndan bahisle, maddi hakikate ve adalete ula??lmas? amac?yla seçim suçlar?nda da alt? ayl?k sürenin kald?r?lmas? ve en az iki y?l olarak de?i?tirilmesi isabetli olacakt?r.
Bakkal, market, büfe gibi i?letmeler, mevzuat?m?zda s?hhi müesseseler s?n?f?nda yer almaktad?r. S?hhi müesseseler koku, zararl? at?k, gürültü gibi etkiler ile çevresindekilere zarar vermeyen i?yerlerini ifade eder. Bu i?letmeler, bulunduklar? faaliyet nedeniyle yönetmeliklerde yer alan hijyen kurallar?na riayet etmek zorundad?r. Keza, bu s?n?ftaki i?yerleri, faaliyet amac?na uygun olarak tasarlanmal?, temiz ve ayd?nl?k olmal?d?r. Hindistan Yüksek Mahkemesi (Supreme Court of India), Alcon Electronics Private Limited v. Celem SA davas?nda özel uluslararas? hukuku te?vik etme ihtiyac?n? de?erlendirdi. Uluslararas? özel hukukun en önemli faktörlerinden biri, taraflar?n yabanc? bir yarg? yetkisi dahilinde sahip olaca?? eri?ilebilirliktir ve bir yarg? yetkisi dahilinde TPF kurallar?n?n uygulanmas?, hakl? iddialar? olan taraflar?n eksiksiz kat?l?m?n? sa?layarak Hindistan’?n tahkim kurumlar?n? uluslararas? alanda te?vik eder. TPF’nin evrimi, genellikle Avustralya yasalar? taraf?ndan yasaklanan beklenmedik durum ücreti düzenlemelerine bir alternatif olarak ortaya ç?kan Avustralya’ya kadar yakla??k 30 y?l öncesine kadar izlenmi?tir. Ayn? ?ekilde, Avustralya Yüksek Mahkemesi (High Court of Australia), üçüncü bir tarafça fon sa?lanmas?n?n davac?n?n haklar?n? mutlaka ortadan kald?rmayaca??n? belirtmi?tir. Özellikle, TPF, Amerika Birle?ik Devletleri’ndeki (ABD) 2008 ekonomik krizi s?ras?nda popülaritesinde muazzam bir art?? gördü, burada de?erli iddialar genellikle davalar için fon eksikli?i nedeniyle çi?nendi.
Herkes, dü?ünce ve kanaatlerini söz, yaz?, resim veya ba?ka yollarla tek ba??na veya toplu olarak aç?klama ve yayma hakk?na sahiptir. Bu hürriyet resmi makamlar?n müdahalesi olmaks?z?n haber veya fikir almak ya da vermek serbestli?ini de kapsar. Bu f?kra hükmü, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yap?lan yay?mlar?n izin sistemine ba?lanmas?na engel de?ildir. Vatanda??n yurt d???na ç?kma hürriyeti, ancak suç soru?turmas? veya kovu?turmas? sebebiyle hâkim karar?na ba?l? olarak s?n?rlanabilir. Herkes, özel hayat?na ve aile hayat?na sayg? gösterilmesini isteme hakk?na sahiptir.
- Devlet Denetleme Kurulunun Ba?kan ve üyeleri, Cumhurba?kan?nca atan?r.
- Ticari ileti?im yay?n? veya program tan?t?m? ba?lamadan önce ses seviyesi yükseltilerek veya alçalt?larak izleyici veya dinleyici rahats?z edilmemelidir.
Bu Kanunun yürürlü?e girdi?i tarihten itibaren yedi gün içinde Türkiye Adalet Akademisi Ba?kan? adayl?k ba?vurusunu ilan eder. Ba?vuru tarihinin sona erdi?i günden itibaren onbe? gün içinde Türkiye Adalet Akademisi Genel Kurulu seçim yapar. Her üyenin oy kullanabilece?i seçimde, en fazla oy alan adaylar s?ras?yla as?l ve yedek üye seçilmi? olur. C) Dan??tay Genel Kurulu, Dan??tay üyeleri aras?ndan iki as?l ve iki yedek üye seçer. Bu Kanunun yürürlü?e girdi?i tarihten itibaren yedi gün içinde Dan??tay Ba?kan? adayl?k ba?vurusunu ilan eder.
Bizde yakalama, ça?r? üzerine gelmeyen veya ça?r? yap?lamayan ?üpheli hakk?nda sulh ceza hakimli?i taraf?ndan ç?kar?lan yakalama emri ile hakk?nda yakalama emri ç?kar?lma veya tutuklama karar? verilme ?artlar? olu?an ve gecikmesinde sak?nca bulunan hallerde kolluk taraf?ndan do?rudan kullan?labilen yetki hariç, suçüstü ile s?n?rl? yap?labilir. Suçüstü durumunda herkes yakalama yapabilir, ancak bu yakalama ?ekli abart?l?p, hürriyeti tahdide ve suçüstü, yani o an i?lenen veya henüz i?lenmi? suç olmamas?na ra?men, örne?in aranan veya arand??? zannedilen bir ki?inin haks?z yere yakalanmas?na çevrilmemelidir. Kolluk, kamu güvenli?ine geni? ölçüde ba?l? bulunan iç disiplin ve bu disiplini sa?lamaya yönelik tasarruflar? aras?nda, insan hak ve hürriyetlerine odaklanan dengenin korunmas?n? hedefleyen idari te?kilatt?r. Kolluk görevlileri taraf?ndan gerçekle?tirilen faaliyetler, toplumun güvenli?ine yönelik istikrar?n sürdürülmesinde “sosyal hizmet” ba?l??? alt?nda ifa edilen her türlü eylemi kapsar. Bu eylemler; mesleki nitelik, e?itim ve davran??lar?n ta??d??? önemle ba?lant?l? olarak, kamu bar???n?n muhafazas?na dair üstlenilen sorumluluk gere?ince yerine getirilir. Kolluk faaliyetleri, insan hak ve hürriyetlerinin ihlaline yol açabilecek hukuka ayk?r? eylem ve tasarruflar? me?ru k?lamaz. Prensip budur, istisnas? ise toplum düzeni ile insan hak ve hürriyetlerinin korunmas? amac?yla kollu?un kullanmakla yükümlü tutuldu?u zor ve silah kullanma yetkisinden kaynaklan?r. Hukuk devletinde, kollu?un zor ve silah kullanma yetkisini keyfi kullanabilmesi kabul edilemez. Bu tedbirler; ki?i hakk?nda henüz bir mahkumiyet hükmü bulunmad??? bir a?amada temel hak ve özgürlükleri k?s?tlad???ndan, hukuk devleti olman?n gere?i olarak tedbirlere ba?vuru s?k? ?artlara ba?lanm?? ve bu tedbirlerin yorumunda kanunilik ilkesi çerçevesinde k?yas yasa?? kabul edilmi?tir.
Maddesinin Devlet memurlu?una al?nma ?artlar?n? düzenledi?i, bu maddenin 1. Alt bendinde 5237 say?l? Türk Ceza Kanunu’nda belirtilen hak yoksunlu?u süreleri geçse bile, kasten i?lenen bir suçtan 1 y?l veya üzeri hapis cezas? veya süresine bak?lmaks?z?n 5. Alt bentte say?lan suçlardan birisi ile kesinle?mi? mahkumiyet karar?n?n varl??? halinde memur olma yeterlili?i kaybedilmektedir. Bir ki?i bu hüküm kapsam?na giren bir suç i?ledi?inde, memuriyete al?nmayaca?? gibi, memursa memuriyette kalma s?fat?n? da kaybedecektir. Bunun yegane istisnas? 5352 say?l? Adli Sicil Kanunu’nun m.13/A’da düzenlenen yasak haklar?n iadesi olarak gösterilse de, uygulamada idari yarg?n?n güncel kararlar?nda yasaklanm?? haklar?n geri al?nmas?n?n memuriyet engelini kald?rmad??? kabul edilmektedir ki, bu tür görü? ve kararlar hatal?d?r.
“Gözalt? ve Sorgu” ba?l?kl? yaz?mda, gözalt?na al?nma karar?n? cumhuriyet savc?s? taraf?ndan yaz?l? verilmesi gerekti?ini ifade etmi?tik. Bu dü?ünceye kar??, uygulamada kar??la??lan zorluklara da dikkat çeken farkl? bir görü? ortaya koyulmu?tur. A?a??da, konu ile ilgili bu farkl? görü?e ve görü?ümüze yer vermekteyiz. O yaz?da, avukatlar?n ne ?ekilde aranabilece?ini aç?klam??, “evleviyet” kural?ndan ve önleme aramas? ile ilgili avukat?n üzeri ile e?yas?n?n aranabilece?ine dair aç?k düzenleme olmad???ndan, 1136 say?l? Avukatl?k Kanunu’nun 58. Kanaatimizce arama, sadece elle d??tan, elbise ve sair e?yada yap?lacak aramay? de?il, X-ray, dedektör, duyarl? kap? gibi teknik cihazlarla yap?lan aramay? da kapsar. Teknik cihazlarla yap?lan bu aramalar da, “tarama” ad? ile me?rula?t?r?lamaz. Aynen do?rudan ortam veya uzaktan cihazla veya telefonun dinlenmesinde bunlar?n tümünün “dinleme” say?lmas? gibi, ister elle ve isterse cihazla yap?ls?n, bir kimsenin üzerinde veya yan?nda bulunan e?yas?n?n kontrolünü öngören usuller de “arama” olarak nitelendirilmelidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi, günlerdir kamuoyunda ad? “?ç Güvenlik Paketi” olarak bilinen kanun tasar?s?na kilitlenmi? gözüküyor.
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu’nun 25 Ekim 2013 tarihli ?erafettin Can Atalay (2) karar?, bir hukuk devletinde ciddi sorunlara yol açabilecek süreci ba?latm??t?r. AYM ayr?ca, ihlalin sonuçlar?n?n ortadan kald?r?lmas? amac?yla karar?n ?lk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermi?tir. Bu yaz?m?zda; 5237 say?l? Türk Ceza Kanunu m.157’de düzenlenen doland?r?c?l?k suçunun daha az cezay? gerektiren nitelikli hali olan “doland?r?c?l???n, bir hukuki ili?kiye dayanan alaca?? tahsil amac?yla i?lenmesi” suçu (TCK m.159) aç?klanarak, doktrinde yer alan tart??mal? hususlar ile yarg? kararlar? de?erlendirilecektir. Yarg? Paketi olarak bilinen Teklif Tasla??nda ikinci kez mükerrirler bak?m?ndan dörtte dört infaz yerine dörtte üç infaz imkan? tan?n?p, iyi halli olarak geçirilen bu süre zarf?nda hükümlünün ko?ullu sal?verilmesinin yolu aç?laca??, hatta denetimli serbestlik imkan?n dahi ve hatta ?nfaz Kanunu Geçici madde 10’dan dahi dörtte dört infazl? olanlar?n yararlanabilece?i dü?ünülmektedir. ??yeri açma ve çal??ma ruhsat?; ruhsat alarak i?yeri açmak ve çal??mak için engeli bulunmayan i?yerine verilen izparimatch güncel giri?. ?artlar? ta??d??? halde i?yeri ruhsat? talebinin reddedilmesi halinde, iptal davas? aç?lmas? mümkündür. Bahse konu idari i?lemin iptali davas?ndan görevli ve yetkili mahkeme, ret karar?n? veren idarenin ba?l? bulundu?u yerdeki ?dare Mahkemeleridir. Konuya ili?kin detayl? bilgi almak için “??yeri Ruhsat Talebinin Reddi Karar?na ?tiraz ve ?ptal Davas?” ba?l?kl? yaz?m?z? inceleyebilirsiniz.