T C. Anayasa Mahkemesi
Devletlerin kendi hakimiyet s?n?rlar içinde egemenlik hakk?nasahip olmalar?n?n gere?i olarak, kanunlar?n? bu s?n?rlar içinde uygulamalar?ittifakla benimsenen bir husustur. Zira her ba??ms?z devletin kendi yarg?yetkisinin s?n?rlar?n? olu?turma ve kendi ceza yarg?s?n?n ilkelerini belirlemeyetkisini elinde bulundurdu?u kabul edilmektedir. Bu bak?m?ndan, uluslararas?hukukta kabul görmü? genel ilkelere göre hareket etmekle birlikte, devletlerinkendi ceza yarg?s? alan?n? olu?turmas? tabidir. Maddede öngörülen temel hak ve özgürlüklerin “kanun”las?n?rlanmas? ölçütüne göre bir düzenlemenin yaln?zca ?eklî anlamda de?il maddianlamda da kanun ?artlar?n? ta??mas? gerekir. Temel hak ve özgürlüklere ili?kins?n?rlamalar?n kanunla düzenlenmesi bu haklara ve özgürlüklere keyfî müdahaleyiengelleyen ve hukuk güvenli?ini sa?layan demokratik hukuk devletinin en önemliunsurlar?ndan biridir. Ç) Ki?ileri reklam vermek ve sair surette spor müsabakalar?na dayal? sabit ihtimalli veya mü?terek Paribahis telegram ya da ?ans oyunlar?n? oynamaya te?vik edenler, bir y?ldan üç y?la kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezas?yla cezaland?r?l?r. Cezan?n ertelenmesi, ceza yarg?lamas? sonucunda kendisine hapis cezas? verilen san???n belirli ?artlar?n varl??? halinde infaz edilmemesidir. Hapis cezas?n?n ertelenebilmesi için iki y?l veya daha az süreyle hapis cezas? almak gerekir. Bu sürenin alt s?n?r? fiili i?ledi?i s?rada on sekiz ya??n? doldurmam?? veya altm?? be? ya??n? bitirmi? olan ki?iler bak?m?ndan üç y?ld?r. Doland?r?c?l?k suçunun nitelikli hali olan internet doland?r?c?l??? suçu için de HAGB karar? verilmesi mümkündür.
Kararlar?n gere?i, bildirimden itibaren derhâl ve en geç dört saatiçinde eri?im sa?lay?c?lar? taraf?ndan yerine getirilir. Temsilci belirleme vebildirme yükümlülü?ünün yerine getirilmesi hâlinde; verilen idari paracezalar?n?n dörtte biri tahsil edilir, reklam yasa?? kald?r?l?r ve hâkimkararlar? kendili?inden hükümsüz kal?r. ?nternet trafi?i bant geni?li?ineyap?lan müdahalenin sona erdirilmesi için eri?im sa?lay?c?lara Kurum taraf?ndanbildirim yap?l?r. Eri?im engellemetedbirlerinin ölçüsüz ve anayasaya ayk?r? bir ?ekilde uygulanmas? ileyüzbinlerce internet sweet Paribahis ve içerik eri?ime engellenmi?ken ?imdi içeri?inç?kar?lmas? yetkisi tan?nmaktad?r ki bu aç?kça ölçüsüz bir tedbir olup bütünanayasal güvenceleri ihlal etmektedir. Di?er taraftan sosyal a? sa?lay?c?s?tan?m? belirsiz oldu?u gibi sosyal a? sa?lay?c?lara getirilen yükümlülükler deoldukça a??rd?r. Öngörülen yükümlülüklerin a??rl??? dolay?s?yla sosyal medyaplatformlar?n?n temsilcilik açmaya yana?mamas? halinde sosyal medya fiilenkullan?lamaz hale gelecektir. Milyonlarca sosyal medya kullan?c?s? haberle?me,ifade, bilim ve sanat ve bas?n özgürlüklerinden fiilen yararlanamaz halegelece?i gibi sosyal medya üzerinden ticari faaliyetlerini sürdüreni?letmelerin faaliyetlerini de sekteye u?ratacak ve ekonomik krizi daha daderinle?tirecektir.
Söz konusu yasaya Avrupa Komisyonu, di?er üye devletler veFrans?z halk? tepki göstermi?tir. ?fade özgürlü?ü ve platformlara getirmi?oldu?u yükümlülükler bak?m?ndan yo?un bir ?ekilde kamuoyunda ele?tirilendüzenlemenin kat? hükümleri Fransa Anayasa Konseyi taraf?ndan iptal edilmi?tir. ?ptali istenen kural, George Orwell’?n 1984 roman?nda yer alankonjonktüre göre gerçeklerin her gün yeniden yaz?lmas?ndan sorumlu hakikatbakanl???n?n i?levini görmeye adayd?r[5]. Hukuk sistemati?ine tamamen ayk?r? olan bu kurum Anayasan?n pekçok maddesine de ayk?r?d?r. Bu uygulamalar bir önleyici idari tedbir olarak da nitelendirilemez,çünkü korunun kamusal bir menfaat olmad??? gibi karar? veren de idari bir mercide?ildir. Sulh ceza hakimliklerinin idari kolluk yetkisi kullanma yetkisibulunmad??? da izahtan varestedir. Bu haliyle kural öngörülemezdir ve bir kanunda bulunmas? gerekenöngörülebilirlik ve keyfi müdahalelere kar?? güvence içerme niteliklerinita??mad???ndan temel haklar?n kanunla s?n?rland?r?lmas? ilkesini de ihlaletmektedir.
Maddenin (1) numaral? f?kras?na göre ise ticariamaçl? toplu kullan?m sa?lay?c?lar?n mahallî mülki amirden izin belgesialmalar? gerekmektedir. Hak arama özgürlü?ününtemel unsurlar?ndan biri mahkemeye eri?im hakk?d?r. Mahkemeye eri?im hakk?,hukuki bir uyu?mazl???n bu konuda karar verme yetkisine sahip bir mahkeme önünegötürülmesi hakk?n? da kapsar. Ki?inin u?rad??? bir haks?zl??a veya zararakar?? kendisini savunabilmesinin ya da maruz kald??? haks?z bir uygulama veyai?leme kar?? hakl?l???n? ileri sürüp kan?tlayabilmesinin, zarar?n?giderebilmesinin en etkili ve güvenceli yolu yarg? mercileri önünde davahakk?n? kullanabilmesidir. Di?er taraftan bu yükümlülük bütün sosyal a? sa?lay?c?laraç?s?ndan de?il, Türkiye’den günlük eri?imi bir milyonun üzerinde olan a?sa?lay?c?lar için geçerlidir. Ancak bu tespitin nas?l yap?laca?? konusundayasada bir aç?kl?k bulunmamaktad?r. Bu belirsizlik hangi platformlar?n yasayave yasada öngörülen yükümlülüklere ve yapt?r?mlara tabi oldu?u konusundaöngörülemezlik yaratmakta ve idareye keyfi davranma imkân? tan?maktad?r. A?a??da detayl? bir ?ekilde aç?klanaca?? üzere iptali istenenkurallar sosyal medya platformlar? ve sosyal medya kullan?c?lar?n mülkiyet vete?ebbüs haklar?na, sözle?me özgürlüklerine, kullan?c?lar?n haberle?me, ifade,bas?n ve bilim özgürlüklerine müdahale te?kil etmektedir.
Belirsizli?i ve asgari güvenceleri önleyen düzenleme yap?lmas?zorunlulu?u hukuk devleti ilkesinin hukuki belirlilik, öngörülebilirlik vehukuki güvenlik unsurlar? yönünden de geçerlidir. Öte yandan Anayasa’n?n 125/3.maddesinde idari i?lemlere kar?? aç?lacak davalarda sürenin yaz?l? bildirimtarihinden itibaren ba?layaca?? belirtilmektedir. Buna kar??n incelenen kuralile 3. F?kraya at?fla birlikte tebli?in hangi yöntemle yap?laca?? hususunda birbelirsizlik bulunmaktad?r. Bu nedenle kural?n iptal edilerek Anayasal ilkelereuygun ?ekilde yeniden düzenlenmesi gerekti?i görü?ündeyim. (11) numaral? f?krada ise sulh ceza hâkimininkarar?n? maddede belirtilen ?artlara uygun olarak ve süresinde yerinegetirmeyen içerik, yer ve eri?im sa?lay?c?lar?n sorumlular?n?n, be? yüz gündenüç bin güne kadar adli para cezas? ile cezaland?r?laca?? hüküm alt?naal?nm??t?r.
- Tan?mda yer alan “sosyal etkile?im”, “olu?turma”, “görüntüleme”ve “payla?ma” gibi kavramlar da hukuken belirsizdir.
- ?ikâyet konusu içeri?in hukukaayk?r?l??? konusunda tereddüt olu?tu?u durumlarda ba??ms?z kurumlara ba?vurmaimkân? tan?nm??t?r.
- Hukuk sistemati?ine tamamen ayk?r? olan bu kurum Anayasan?n pekçok maddesine de ayk?r?d?r.
- Konsey, Anayasa’n?n 34.
Bildirimin amac?ki?ilerin yap?lan i?lemden haberdar olmas?n?, dolay?s?yla buna kar?? itirazveya dava haklar?n? kullanabilmelerini sa?lamakt?r. Bu nedenle bildirimaraçlar?n?n tereddüde yol açmayacak ?ekilde aç?k ve net olmas?, tebligat?nyap?lm?? say?labilmesi için de kural olarak muhatab?n bundan haberdar olmas?,ba?ka bir ifadeyle tebli? evrak?n?n muhatab?n tasarruf alan?na ula?mas?gerekir. Bu güvencelerin sa?lanmamas?, Anayasa’n?n mahkemeye eri?im hakk?n?güvenceye alan 36. Maddesi ile etkili ba?vuru hakk?n? koruyan 40. Maddesineayk?r?l?k te?kil edecektir. Anayasa’n?n an?lanmaddesinde belirtilen kanun önünde e?itlik ilkesi hukuksal durumlar? ayn?olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli de?il hukuksal e?itliköngörülmü?tür. E?itlik ilkesinin amac?; ayn? durumda bulunan ki?ilerin kanunlarkar??s?nda ayn? i?leme ba?l? tutulmalar?n? sa?lamak, ki?ilere ayr?m yap?lmas?n?ve ayr?cal?k tan?nmas?n? önlemektir. Bu ilkeyle, ayn? durumda bulunan kimi ki?ive topluluklara ayr? kurallar uygulanarak kanun kar??s?nda e?itli?in ihlaliyasaklanm??t?r.